Bir yörede iklim özelliklerini açıklayabilmek için o yöreye ait sıcaklık, yagıs ve
nemlilik, basınç ve rüzgârlar ile ilgili verilerin saglıklı bir kaydının bulunması gerekir.
Ülkemizde bazı ilçelerde bile meteorolojik degerlerin kaydını tutabilecek istasyonlar
günümüzde hala bulunmazken bir köy yerlesmesinde bulunmasını beklemek pek de
dogru olmayacaktır.

Arastırma sahamız olan Çukurören Köyü de bu sekilde meteoroloji istasyonunun
bulunmadıgı bir yerdir. Köyle ilgili meteorolojik veriler 30 km. batı kuzeybatı da
bulunan Gediz meteoroloji istasyonunun kaydetmis oldugu degerler ele alınarak
açıklanmaya çalısılacaktır.

İklim özelliklerini iklim elemanları belirledigine göre iklim elemanlarını
etkileyen faktörleri bilmek gerekir.
klim elemanlarını etkileyen etkenler; Cografi
faktörler (rejyonel ve lokal iklim faktörler) ve planeter faktörler olarak (makroklima
iklim faktörleri) olarak iki büyük grupta toplanmaktadır.

Planeter faktörler açısından incelendiginde Türkiye, Subtropikal kusakta
Akdeniz iklim tipi olarak adlandırılan jenetik bir makroklima içerisinde ve onu
olusturan etkenlerin etkisi altındadır.18 Bu durumda arastırma sahamız da yaz
mevsiminde tropikal kökenli hava kütlelerinin, kıs mevsiminde kutbi kökenli hava
kütlelerinin etkisi altındadır.

Arastırma sahası ve yakın çevresinin iklimi, Ege, Marmara ve hatta
ç Anadolu
bölgelerinin arasında kalması ve farklı iklim özelliklerinin etkisi altında bulunması
nedeniyle geçis iklimi özelligine sahiptir. Genel olarak bu üç bölgenin iklim
özelliklerini tasısa da sıcaklık degerleri bakımından (Gediz 12,4°C)
ç Anadolu
bölgesinin, yagıs bakımından ise Marmara bölgesinin tesiri altında kalır.19 Gediz’de
hâkim rüzgâr yönü kuzeydogudur. Arazi kosulları göz önüne alındıgında NE-SW yönlü
bir depresyon içinde yer alan Çukurören Köyü’nde de hâkim rüzgâr yönünün
kuzeydogu olması muhtemeldir.

Arastırma sahası, Kıs aylarına dogru nemli ve soguk hava kütlelerinin etkisi
altına girmeye baslar ve böylece kıs mevsimi boyunca karasal kutbi (cP) hava kütlesinin
etkisi altında kalır. Kıs mevsimi boyunca güneyde karasal tropikal (cT) hava kütlesinin
yer alması sık sık cephe yagıslarına neden olmaktadır.20 Gelisen cephe yagıslarına baglı
olarak Çukurören de en yagıslı mevsim kıs mevsimidir. (%41,3) Yaz mevsiminde Basra
alçak basınç merkezinin etkisi altında bulunan tüm Türkiye gibi karasal tropikal (cT)
sıcak hava kütlelerinin etkisi ile yagıs miktarı düser ve oran %9,9 a geriler. Bu
mevsimde karasal kutbi (cP) hava kütlesi 60. enlemi civarına çekilmis olup buraya
kadar olan sahada tropikal hava kütlesi etkili olmaktadır. Bazı istisnalar dısında ülkemiz
yaz dönemi sadece bu hava kütlesinin etkisi altında kalmakta ve yagıs almamaktadır.21
Cografi sartların iklim elemanlarına etkisi açısından degerlendirildiginde
arastırma sahası Gediz nehrinin ilk kaynaklarını aldıgı yerde kuzey, güney ve dogudan
yüksek daglık alanlarla çevrili bir depresyon içinde yer alır. Bu kosullara baglı olarak
hâkim rüzgâr yönü NE-SW yönlüdür. Yükseltinin yaklasık olarak köyün kurulu oldugu
alanda 1000–1100 m.ler civarında olması en yakın meteoroloji istasyonu olan Gediz
meteoroloji istasyonunun sıcaklık ortalamaları degerlendirildiginde, yıllık ortalama
sıcaklıgın 10,8 0C’ye düstügü görülür.

Kıs mevsiminde soguk karakterli hava kütlelerinin vadi içinde kanalize
olmasıyla birlikte sıcaklıgın Gediz’e göre lokal sartlar etkisiyle daha da düstügü
asikârdır. Bu duruma ilaveten, kıs sıcaklık ortalamalarının yükseltiye baglı olarak 0,6
°C düstügü22 de dikkate alınırsa kıs mevsiminde sıcaklıkların çok daha düsük oldugunu
söyleyebiliriz. Yaz mevsiminde genel itibariyle nispeten sıcak ve kurak hava kosulları
hâkim olmaktadır.

Kaynak: HALİL ÇOŞAR'ın

2008 Yılı Çukurören Köyünün
(Gediz - Kütahya)

Etüdü isimli Yüksek Lisans Tezi'nden faydalanılmıştır.

Emekleri ve köy sitesine yardımı için kendisine teşekkür ederim. /ADMİNİSTRATOR