TOPRAK ÖZELLİKLERİ

Bir yöredeki toprakların genel durumunu belirleyen temel özellik ana kayadır.
Ana kayayı meydana getiren maddeler topragın yapısına da etki eder. Bununla birlikte
toprak olusumunda iklim, relief, zaman ve bitki örtüsü ile birlikte insan faktörü de etkili
olan unsurlardır.
Toprak olusumu genel itibariyle ana kayanın fiziksel (mekanik) veya kimyasal
ayrısma ile parçalanması ve içerisine organik ve inorganik maddelerin karısması ve
birikimi ile meydana gelmektedir.

34 Ana kaya üzerinde iklimin, bitki örtüsünün, reliefin ve hatta insanın etkisi ile
farklı toprak tipleri ortaya çıkabilmektedir. Arastırma sahamızda egimli, engebeli bir
arazi varlıgı, toprak olusum süresini geciktirmektedir. Zira egimli arazide özellikle bitki
örtüsünden yoksun kesimlerde olusan toprak rüzgârlar ve yüzey suları tarafından
tasınmakta böylece toprak tabakalarının kalınlıgı azalmaktadır.

35 Yörede görülen baslıca toprak türleri kahverengi orman, kireçsiz kahverengi
orman, alüvyal, kolüvyal ve çayır toprakları ile çıplak kaya ve molozlardır.

36 Yörede Mesozoik kalkerler, metamorfik ve volkanik kayaçlar üzerinde
kahverengi orman toprakları gelismistir. A,B,C Horizonları mevcut olan bu topraklarda
su tutma kapasitesi orta derece, humusun mineral toprak katına karısması nedeniyle
organik maddede zengin, pH degeri bakımından nötr (pH7) ya da (pH>7) alkalen olan
bu topraklar37 Köyün özellikle kuzey bölgelerinde hâkimdir. Bu topraklar üzerinde yer
yer kızılçam, karaçam, mese ormanları görülmektedir.

Yörede yaygın olan 2. toprak türü “kireçsiz kahverengi orman topragı”
dır. Genel olarak yıllık yagıs miktarının 700 mm.den, yükseltinin ise 1000 m.den daha
fazla oldugu arazide gelisme göstermislerdir. Bu topraklar çogunlukla Mesozoik
kalkerler, Paleozoik metamorfik kayaçlar ile volkanik kayaçlar üzerinde gelismistir.
Köyün güney yarısında ve özellikle Murat Dagı’nın kuzey yamaçlarında yaygındır.
Kireçsiz kahverengi orman toprakları A,B,C Horizonlu profilleri serbest kireç
içermeyen, hafif alkali, su tutma kapasitesi orta derecede, drenajları iyi olan zonal topraklardır.

38 Bu topraklar üzerinde karaçam, palamut mesesi, yer yer ardıçlar görülür.
Murat Dagı’nın kuzey yamaçlarında nemli yarınemli iklimlerin türlerinden olan dogu
kayını, titrek kavak, karaçam ve sarıçam ormanları gelismistir.

Yaklasık olarak 2000 m.nin üzerinde yükseltiye sahip alanlarda yıl boyunca
uzun süre kar örtüsü ile kaplı, yagısın fazla, buharlasmanın az oldugu alanlarda üst katı
koyu, renkli organik maddece zengin Çernezyomlar (kara topraklar) gelismistir. Yer yer drenci bozuk, sıg veya orta derinlikte olan bu topraklar üzerinde cüce ardıç, geven,
çoban yastıgı, yumak otu, sıgırkuyrugu gibi türlerden olusan Alpin türler yayılıs
gösterir.

Murat Dagı’nın 1900-1950 m.den yüksek kesimlerinde Alpin bitkilerin gelisme
ortamlarında donma ve çözülme olayı çayır topraklarının deformasyonuna ve sekil
degistirmesine neden olmustur. Buna baglı olarak da egimin çok kuvvetli oldugu
alanlarda “girland” toprakları olusmustur.39 Alpin bitkilerden özellikle yumak (Festuca
ovina) ile kaplıdır. Bunlar alttaki tabakaların geçirimsiz olusu ya da buz tutmus
olmasına baglı olarak üste bulunan malzemenin egim yönünde hareket edip küçük
tanecikli yapıda bulunanların taraçayı andıran bir yapıda birikmesiyle olusurlar.
Yörede vadiler boyunca dar seritler halinde alçak kesimlerde, nispeten iyi
drenajlı, ince taneli, yüksek kesimlerde yetersiz drenajlı ve kaba bünyeli alüvyonlar
görülür. Bu topraklar üzerinde sögüt, titrek kavak, dogu çınarı, fındık gibi nemcil türler
yetisme imkânı bulmustur.

İnceleme sahasında özellikle Murat Dagı üzerinde 2000 metre yükseltinin
üzerinde egimli, erozyona ugramıs çıplak görünümlü, bitki örtüsünden yoksun “taslık,
kayalık” sahalar görülür. Bu topraklar üzerinde yer yer cılız görünümlü ardıç ve Alpin
bitkileri yetismistir.

Kaynak: HALİL ÇOŞAR'ın

2008 Yılı Çukurören Köyünün
(Gediz - Kütahya)

Etüdü isimli Yüksek Lisans Tezi'nden faydalanılmıştır.

Emekleri ve köy sitesine yardımı için kendisine teşekkür ederim. /ADMİNİSTRATOR