NÜFUS

Cografya biliminin iki temel ögesinden birini olusturan insanın, dolayısıyla
nüfus toplulugunun, çevre ile olan iliskilerinin açıklanabilmesi için nüfus miktarı,
hareketleri ve nüfusun ekonomik özellikleri gibi birçok niteliklerin ortaya konulması
gerekir

Yörenin çok eski dönemlere ait nüfus özelliklerini açıklayıcı maddi kültür
belgeleri ile istatistikî veriler pek fazla degildir. Bilindigi üzere Anadolu’da yapılan ilk
nüfus sayımı her ne kadar askerlik isleri için de olsa 1831 yılında II. Mahmut
zamanında yapılmıstır53. Türkiye‘de Cumhuriyet döneminde gerçek anlamda ilk nüfus
sayımı 1927 yılında yapılmıstır. Ancak bu sayımda köy nüfusu hakkında bilgi sahibi
degiliz. Ulasabildigimiz gerçek sayım sonuçlarından ilki 1935 yılında yapılan sayımın
sonuçlarıdır. Bu sayımda köy nüfusu 551 kisi olarak tespit edilmistir. Köyde yapılan
son sayım ise 2000 yılındadır. Ancak bu sayımın sonucu da oldukça ilginçtir. Zira 2000
yılının daha 3 yıl öncesinde yapılan sayımda 621 olan köy nüfusu üç yıl gibi kısa bir
sürede nasıl oldu da sayı % 154 artıs gösterdi? Bu sorunun cevabını bulmak çok da zor
olmasa gerek. Çünkü Çukurören Köyü’ndeki bu durumu belde olma çabası ve böylece
sayım günü yakın çevrede yasayan köylülerin köye gelerek sayıma katılmaları sayım
sonucunun bu denli yüksek çıkmasına neden olmustur. Bu durumun çözümü
bulunmustur. Adrese dayalı nüfus kayıt sistemine göre köyde 2007 yılı itibariyle 494
yasamaktadır.

Köy halkı geçimini ormancılık, hayvancılık ve ancak kendi ihtiyaçlarını
karsılayabilecek kadar zirai faaliyetlerle saglamaktadır. Ayrıca köyde iki alabalık üretim
çiftligi, iki kereste atölyesi, Gediz Orman
sletme Müdürlügüne baglı orman ürünleri
deposu üç kahvehane, dört bakkal isletmesi bulunmaktadır. Köyde halen bir ilkögretim
okulu bulunmaktadır.
lkögretim okulu köye 15 km mesafedeki Ugurluca köyü ile 5 km
mesafedeki Göynük köyleri ögrencilerinin tasıma merkezidir. Köyde saglık ocagı binası
bulunmasına ragmen belirli dönemlerde hizmet verdigi halde günümüzde hizmet

vermemektedir. Köy nüfusu ile ilgili verilerin bir kısmı bu nedenle köye hizmet
saglayan Sazköy saglık ocagından alınmıstır.

Nüfus Artısı

Çukurören Köyü’nde yapılan sayımlarda tabloda da görülecegi gibi enteresan
degisimler söz konusu olmustur.

Elde edebildigimiz verilere göre köyün nüfusu 1935-2000 arası dönemde
yaklasık olarak üç katı bir artıs göstermistir. Bazı dönemlerde nüfusta azalmalar
görülürken (1965-1970 ve 1985-1990, 1990-1997, 2000-2007) bazı dönemlerde ise
enteresan artıslar görülmüstür (1990-2000).

Nüfus artıs hızının en yüksek oldugu dönem % 71,7 ile 1990-2000 arası dönem
olup köy nüfusu 661 kisi artmıstır. Bu artısı açıklayabilecek bir tek durum vardır.
Günübirlik göç. Yani köyün belde olabilmesi için yakın çevrede oturan köylülerin
sadece sayım günü köyde sayılabilmek için köye gelmeleridir.

Nüfus artıs hızının en düsük oldugu dönemler ise %-5,5 ile 1985-1990 arası
dönem ile % -2,3 ile 1970-1975 arası dönemdir. Bunlardan birincisinde görülen azalma
köyde 1984 yılında meydana gelen sel felaketinin ardından meydana gelen tarım
alanlarının önemli bir kısmının (ki önemli bir kısmı Gediz nehri yatagının her iki
tarafında bulunmaktadır.) kullanılamaz hale gelmesi ve orman müdürlügünün
köylülerin kendi adına odun yapıp satmalarını yasaklamasıdır. 1970-1975 yılları
arasındaki azalma ise yurtdısına Gediz depreminin ardından yapılan göçlerle
açıklanabilir.

Köy nüfusu hakkında 2000 yılına ait yanıltıcı bilgiyi bir ölçüde ortadan
kaldırabilecek veri köyün nüfus istatistiklerini tutan Sazköy Saglık Ocagına ait
verilerdir. Buradan aldıgımız sonuçlara göre 2005 yılında köyde yasayan insan sayısı
453'tür.

Nüfus Hareketleri
Dogumlar ve Ölümler

Her nüfus kitlesinin baslıca degiskenlerinden biri de, dogumlar ve ölümlerdir.
Bir bölge veya yöre nüfusunda yıllık dogum ve ölüm oranları arasındaki fark, o bölge
veya yörenin yıllık gerçek nüfus artıs hızını ya da nüfusundaki gelismeyi verir.54 Köyde
dogum oranı oldukça düsüktür. 2005 yılında köyde sadece 2 adet dogum meydana
gelmistir. Dogum oranı %o 16,1'dir. Bu oran ise Türkiye ortalamasının altındadır.
Köydeki ölüm oranlarına gelince köyde 2005 yılında 10 ölüm meydana
gelmistir. Buna göre ölüm oranı %o 22,1'dir. Bu oran ölüm oranlarının yüksek
olmasını ifade etmektedir. Ölüm oranlarının yüksek olmasını yaslı nüfusun fazla
olmasına baglamak yerinde olacaktır.
. Göçler
. Dıs Göçler
Köyde 1970 yılında meydana gelen Gediz depreminin55 ardından Avrupa
ülkelerinden özellikle Almanya'ya yogun isçi göçü yasanmıstır. Gerçi bu depremde
köyden bir kisi bile hayatını kaybetmemistir. Zira 1969 Yazında meydana gelen yangın
felaketinde köyün tamamı yanmıstır. Bu yangından sonra köylüler büyük oranda
çadırlarda yasamaktaydı. Çok az bir kısmı devlet destegi ile yeniden yaptıkları
konutlarda oturmaktaydılar. Bu konutlarda ise depremde hasar meydana gelmemistir.

Çukurören Köyünden 1970-1972 yıllarında 53 adet genç çalısmak üzere
Almanya'ya gitmistir bunlardan bir kısmı daha sonra geriye dönüs yapsa da bugün
Almanya'da kalanlar ve çocukları ile birlikte 43 aile yasamaktadır. Ayrıca köy nüfusuna
kayıtlı olup bir aile Japonya’da, iki aile de Danimarka'da yasamaktadır.

iç Göçler
2005 yılında Sazköy Saglık Ocagı görevlilerince yapılan tespitlerde köyde 15456
hane vardır. Buna göre aile büyüklügü yaklasık olarak 3'tür. Bu aile büyüklügü ile köy
nüfusuna kayıtlı olup köy dısında yasayan aileleri degerlendirecek olursak yaklasık
olarak 519 kisi yapar ki, bu, köyde yasayan insan sayısından daha fazladır. Kaldı ki, bu
sayıya yurt dısında yasayanlar dâhil degildir.

Köyden özellikle 1980 yılından sonra dısarıya göç olayı hızlanmıstır. Bunda
etkili olan en önemli faktör ise 1983 yılında meydana gelen sel felaketinin ardından
tarım alanlarının önemli bir kısmının sel sularıyla kaybı bir hayli fazla olmustur.
Ayrıca yine bu sel felaketinin ardından birkaç yıl ormanda agaç kesiminin
yapılamaması (ki bunda en büyük etken orman içi yolların bozulmus olmasıdır) ve
ardından devlet tarafından vatandasın kendi adına ormanda kesim yapmasının
yasaklanmasıdır. Bugün özellikle Usak, Gediz ve Eski Gediz'de köy ahalisinden
olanlar bir hayli fazladır.

Nüfusun Yas ve Cinsiyet Yapısı
Köy nüfusunu gösteren tablo incelendiginde (Tablo 16), köyde 1935,1940
sayımlarında erkek nüfusun fazla oldugu 1945 ve 1950 sayım yıllarında kadın nüfusun
fazla oldugu görülür. 1945 ve 1950 sayımlarındaki kadın nüfus fazlalıgını 2. Dünya
Savası tehlikesine baglı olarak köylü erkeklerin askerde olmasına baglayabiliriz. Zira
Türkiye her ne kadar bu savasa katılmasa da sürekli olarak teyakkuzda kalmıs asker ve
mühimmat hazırlıgını ve hatta batıdan gelebilecek Alman saldırısına karsı batı
sınırlarına yıgınak yapmıstır.

Köyde özellikle yurtdısına göçlerin basladıgı 1970 yılından sonra erkek
nüfusta belirgin bir azalma söz konusu olmustur. Benzer bir durumu 2005 nüfus
verilerinin incelenmesinden de elde edebiliriz. Zira 2005 yılında köyde 210 erkek ve
243 kadın yasamaktadır

Genis aralıklı yas gruplarını gösteren tablo incelendiginde orta yas grubundaki
nüfusun fazla ve özellikle kadın fazlalıgı dikkati çekmektedir. Piramidin alt ve üst
taraflarının dar, orta kesimlerinin genis oldugu açıkça görülmektedir. Nüfus piramidinde
dikkati çeken diger husus ise kadın nüfusun erkek nüfusa oranla daha fazla olmasıdır.
Bu durum ise köy dısına olan göçlerle açıklanabilir. 0-14 yas grubunda erkek nüfus
fazladır bu durum dogumlarda erkek nüfusun fazlalıgı ile ilgilidir.58 Genis aralıklı yas
grupları ile nüfusun bagımlılık durumunu da tespit edebiliriz. 2005 yılına ait verilere
göre köy nüfusunun bagımlılık oranı % 22,5 olup Türkiye ortalamasına göre oldukça
düsük görünmektedir.

Aile Büyüklükleri
2005 yılı Sazköy saglık ocagı verilerine göre köy 140 haneden mütesekkildir. Bu
baglamda yine köyde 2005 yılı verilerine göre 453 kisi yasadıgından aile büyüklükleri
3,24 kisidir. Köy genelinde çogunlukla büyük aile yapısı hâkim oldugu halde göçlerden
dolayı nüfusu azalmıs olması aile büyüklüklerinin küçülmesine neden olmustur. Bu
degerler 2000 yılı sayımlarına göre köyün baglı oldugu Gediz ilçe merkezinde 5,2 iken
Ege Bölgesi genelinde 4,7 dir.59 Hem Ege Bölgesi hem de Gediz ilçe merkezine göre
aile büyüklüklerinin düsük olmasını göçlerle açıklamak mümkündür.

Kaynak: HALİL ÇOŞAR'ın

2008 Yılı Çukurören Köyünün
(Gediz - Kütahya)

Etüdü isimli Yüksek Lisans Tezi'nden faydalanılmıştır.

Emekleri ve köy sitesine yardımı için kendisine teşekkür ederim. /ADMİNİSTRATOR